ការថ្លែងសុន្ទរកថាជាភាសាខ្មែរ

វាពិតជាពិបាកខ្លាំងណាស់សម្រាប់ខ្ញុំក្នុងការសរសេរ ការថ្លែងសុន្ទរកថាមួយនេះ​​ ព្រោះកម្លុងពេលដែល​ លោកគ្រូបង្រៀនពីប្រធានបទមួយនេះ គឺខ្ញុំមិនបាននៅសាលាទេដោយខ្ញុំបានចុះទៅឯខេត្ត កំពុងឆ្នាំងជាមួយសិស្ស៩នាក់ទៀត។ បន្ទាប់ពីពួកខ្ញុំមកពីខេត្តវិញ ខ្ញុំផ្ទាល់មិនបាន​ចូលសាលាទេ​ ដោយមកពីវីរុស​កូ​រ៉ូ​ណា។ ដូច្នេះខ្ញុំត្រូវរៀនពីផ្ទះមកដែលគេហៅថារៀនអនឡាញ។​ វាមិនសូវស្រួលទេ ក្នុងការរៀនពីផ្ទះមក ហើយខ្ញុំក៏មិនបានរៀនប្រធានបទនោះមកពីសាលាទៀត។ ប៉ុន្តែលោកគ្រូប្រាប់ថា មិនអីទេ​ គាត់នឹងជួយបន្តិចបន្តួយហើយចាំសួរមិត្តភក្តិ​បន្ថែម។ ខ្ញុំក៏ចាប់ផ្តើមយល់បន្តិចបន្តួយហើយក៏ ចាប់ផ្តើមសរសេរតែម្តង។ នេះគឺជាអ្វីដែរខ្ញុំបានសរសេរ​ វាមិនសូវជាល្អណាស់ណា ទេព្រោះតែ បញ្ហា ដែលខ្ញុំបានប្រឈម ហើយខ្ញុំបានយកប្រធានបទ ទឹកនោមផ្អែមមកសរសេរជាសុន្ទរកថាមួយនេះផង​ ដែរ៕

ការថ្លែងសុន្ទរកថា

ជាកិច្ចចាប់ផ្តើម ខ្ញុំបាទព្រះករុណា សូមក្រាបថ្វាយបង្ខំ​ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជទាំងពីរគណៈ និង ព្រះថេរានុត្ថេរៈ គ្រប់ព្រះអង្គជាទីសក្ការៈដ៍ខ្ពង់ខ្ពស់។​ ទូលព្រះបង្គំ ខ្ញុំបាទព្រះករុណា ​ សូមកាបថ្វាយបង្គំ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច បរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ជាព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាអង្គម្ចាស់ ជីវិតតម្កល់លើត្បូង។ សូមគោរព សម្តេចវិបុលសេនាភក្តី សាយ ឈុំ ប្រធានព្រឹទ្ធសភា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាទីគោរព។ សូមគោរព សម្តេចអគ្គមហា ពញាចក្រី ហេង សំរិន ប្រធានរដ្ឋសភា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាទីគោរព។ សូមគោរព សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន​ នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសកម្ពុជា និងសម្តេចគតិព្រឹត្តិបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុន សែន ប្រធានកាកបាទក្រហមកម្ពុជា ជាទីគោរព។​ សូមគោរព រដ្ឋមន្ត្រីតំណាងក្រសួងនាៗ ដែលមានវត្តមាននៅទីនេះ ជាទីគោរព។ សូមគោរព ទ្រង់ឯកឧត្ដម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី អ្នកនាងកញ្ញា ជាទីគោរព ។ ជំរាបសួរ លោកគ្រូ អ្នកគ្រូ លោកតា លោកយាយ អ៊ំ ពូមីង ភ្ញៀវជាតិ និងភ្ញៀវអន្តជាតិ ជាទីស្រឡាញ់រាប់អាន និងសួស្ដី សិស្សានុសិស្សទាំងអស់ ជាទីនឹករលឹក ។

ដើម្បីជាស្ពានឈានចូល ទៅដល់​ ការពិភាក្សា ទាក់ទងនឹងប្រធានបទ ជម្ងឺទឹកនោមផ្អែម​ អង្គវេទិការ​ទាំងមូលគួរតែដឹងទៅនឹង​ ជម្ងឺទឹកនោមផ្អែមទាំង៣​ ប្រភេទជាមុន។​ ទី១​ គឺ​​​ ទឹកនោមផ្អែម ដែលមានឈ្មោះថា ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១។ ទី២​ គឺ ទឹក​នោមផ្អែមប្រភេទទី២ និង​ ទី៣​ គឺ​ ទឹកនោមផ្អែមពេលមានគភ៌។ ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ និង ទឹក​នោមផ្អែមប្រភេទទី២ គឺ មិនមានការ​ ​ខុសគ្នាប៉ុន្មាននោះទេ។​ ប៉ុន្តែសូម អង្គវេទិការ​ទាំងមូលយល់ទៅនឹង​ ជម្ងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ ជាមុនសិន។​ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១​ ជាទូទៅ កើតឡើងលើមនុស្សវ័យក្មេង ហើយកើតឡើងឆាប់រហ័ស ខ្លាំង ណាស់។ មូលហេតុនៃប្រភេទទី១នេះ មិនត្រូវបានគេដឹងឡើយ។ វាមិនសូវកើតឡើង​​ ញឹកញាប់ដូច ប្រភេទទី២ នោះទេ។ ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ មានន័យថាគាត់នឹង មិនអាចបំឡែង ជាតិស្ករ បានល្អទេ។ ដើម្បីរស់រាន គាត់ត្រូវការចាក់ថ្នាំម្យ៉ាងហៅថា អាំងស៊ុយលីន ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ពេញមួយ ជីវិត។ គាត់ត្រូវការអាំងស៊ុយលីននិងឧបករណ៍របស់វាព្រមទាំងការអប់រំគាំទ្រ ដើម្បីប្រើប្រាស់វាយ៉ាង ត្រឹមត្រូវ។ 

ឥឡូវ​នេះសូម អង្គវេទិការបង្វែអារម្មណ៍ទៅ ជម្ងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី២ម្តង។ ជំងឺទឹក នោម ផ្អែមប្រភេទទី២ ជាទូទៅចាប់ផ្តើមក្នុងពេលពេញវ័យ ហើយវាកើតឡើងយឺតៗ ប៉ុន្តែវាក៏អាចកើតលើ មនុស្សវ័យក្មេងផងដែរ។ អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមភាគចើន គឺជាប្រភេទទី២។ ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី ២ ជាជំងឺ​រ៉ំរ៉ៃ ធ្វើឲយើងប៉ះពាល់ដល់ការបម្លែងជាតិស្ករ កើតឡើងដោយសារកោសិកាក្នុងខ្លួន មិនទទួល ​ស្គាល់ ឬ ​ស៊ាំជាមួយ អាំងស៊ុយលីន ឬ កោសិកាផលិត អាំងស៊ុយលីន បញ្ចេញមិនគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បី ជួយគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងខ្លួនឲស្ថិតនៅកមិ្រតប្រក្រតី្ត។

រីឯជំងឺទឹកនោមផ្អែមពលមានគភ៌កើតឡើងចំពោះស្តី្រមួយចំនួននៅពេលពួកគេមានផ្ទៃពោះ។ ភាគច្រើនជំងឺទឹកនោមផ្អែម ប្រភេទនេះនឹង បាត់ ទៅ វិញបន្ទាប់ពីទារកចាប់កំណើត។ ទោះជាយ៉ាងណាប្រសិនបើអ្នកមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ពេលមាន គភ៌ អ្នកនឹងមានឱកាសកាន់តែខ្ពស់ក្នុងការវិវត្តទៅជាជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី ២ នៅពេលក្រោយ។ ជួនកាលជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដែលតូ្រវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឃើញអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះគឺពិតជា ជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី ២ ។

ក្រោយពីបាន យល់នៅជម្ងឺទាំង៣ប្រភេទនេះ អង្គវេទិការ​ទាំងមូល ក៏ត្រូវដឹងនៅ សញ្ញាដែល​ បង្ហាញថាអ្នកនឹងមានជម្ងឺទឹកនោមផ្អែម។

បើសិនជាអ្នកទាំងអស់គ្នានមានអារម្មណ៌ថា អ្នកមានសញ្ញាទាំងនេះសូម ទៅពិគ្រោះជម្ងឺជាមួយ វេជ្ជបណ្ឌិតជាបន្ទាន់។

  1. ស្រេកទឹក
  2. នោមញឹកញាប់
  3. ស្រវ៉ាំងភ្នែក
  4. គ្មានកម្លាំង ឬឆាប់ហត់
  5. របួសមិនងាយជា
  6. ស្ពឹកជើង

ហើយនេះក៏ជាដំណោះស្រាយមួយចំនួនដែលអ្នកមានជម្ងឺទឹកនោមផ្អែមគួរតែអនុវត្តតាម និង​ ជៀសវាង ដើម្បីអោយស្ថានភាពជម្ងឺកាន់តែប្រសើរ។

  1. ផឹកទឹកភេសជ្ជៈជាចម្បង
  2. ឈប់ជក់បារី
  3. បរិភោគរបបអាហារដែលមានជាតិសរសៃខ្ពស់
  4. បង្កើនកម្រិតវីតាមីនឌី
  5. ប្រើថ្នាំធម្មជាតិ
  6. ពិនិត្យកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមអោយបានញឹកញាប់
  7. ជៀសវាងអាកប្បកិរិយាខ្ចិល
  8. លេងកីឡាអោយបានច្រើន

អ្វីដែល អង្គវេទិការ​ទាំងមូលគួរតែចងចាំជាសារសំខាន់នោះគឺ ជម្ងឺមួយនេះមិនអាច ព្យាបាល អោយជាសារស្បើយ១០០%បាននោះទេ ប៉ុន្តែយើងមានថ្នាំដែលអាចជួយអោយជម្ងឺនេះធូរស្រាល បាន។

ជាចុងក្រោយ ខ្ញុំព្រះករុណា ខ្ញុំបាទ សូមអធ្យាស្រ័យ នូវរាល់កំហុសខុសឆ្គង ទៅលើពាក្យសម្តី នៅក្នុង សុន្ទុរកថាមួយនេះ។ សូមថ្វាយបង្គំ ជំរាបលា ​​និងថ្លែងអំណរគុណទៅដល់ អង្គវេទិការ ជាទីគោរព។ សូមប្រកាន់ខ្ជាប់នូវ ពុទ្ធពរទាំងបួនប្រការគឺ អាយុ វណ្ណៈ សុខៈ ពលៈ កុំ​​បីឃ្លៀងឃ្លាតឡើយ។

The key to success starts during Quarantine

2020 has been a really tough time. Not gonna lie, but for me personally, 2020 started with electricity cut off at 11:58 pm, 31st of December, 2020. Like what? Why can’t I enjoy the celebration properly? Well, like my prediction that I have mentioned in one of the group chats, said “I know 2020 will be a bad year”, it is true. But why is 2020 such a terrible year?

Two thousand- twenty begun with the wildfire in Australia. Many species have gone extinct plus lots of animals such as Kangaroo and Koala died, then followed by WWIII between the U.S. and Iran. I’m not going to talk much about it because most of the audience already know what is really going on. There have been many more crises happening in 2020 such as: airplane crash in Pakistan, death of Kobe Bryant, earthquake in Turkey, volcano eruption in Philippines and lastly is the spread of  the virus, Covid-19, around the world. 

Since Covid-19 spreads so quickly, the government in every country decided to close every school and establish lock down for safety measures. This pandemic’s lock-down has lasted around 4 to 5 months already and no one knows when it will end officially. 

It has been a long time already since I don’t have school. Some people might wonder what did I do during this time? To be honest, I didn’t really do a lot of things in the first month. But by the second month of quarantine, I felt guilty for not doing anything. At the same time, I am addicted to watching life expert videos talking about the advantages of being productive. At this point, I want to learn some new skills. Graphic Design had come to my mind. I really like this new skill, so I have contacted Caro and talked a lot about someone that can mentor me to be a better graphic designer. She gave me many advice like watching YouTube videos because it would help and also she is willing to help me find a mentor by posting a status on her Facebook account. It ended up with tons of people wanting to help me. Puppy, who used to be our volunteer teacher, and Sushi, our  former facilitator, are two people of the many. I’ve talked to them a lot recently and I also created some graphic works. After a few weeks, I felt like graphic design isn’t my skill. After I found out about that, I chatted to Puppy about some random stuff. It turns out that she works as an architect. We spoke a lot about architecture and she gave me some tips and how to be a good architect. After the chat, I took her words really seriously because I was interested. I tried to watch lots of videos about architecture works while practicing sketching. Guess what? I love it. It must be my passion even though I don’t usually draw. I’ve done two to three sketches, some ideas and designs to a house/building, many room designing and decors. 

These are the graphic work I’ve done:

Wait a minute, what about your school subjects? Haven’t heard me mentioning it? Don’t worry, I’ve also done tons of stuff related to those subjects too. I did some math exercises in Khan Academy’s online course. To be honest, during this lockdown, Math is the only subject I didn’t really work on much. I don’t know why too, but I just focus more on other priorities. For Khmer literacy, I’m not really productive on it either. I did not do anything much, I just read the pdf about the constitution of Cambodia that teacher Sokha assigned. Now talking about STEM, I did many things such as: Reading articles, researching, and mostly, observing birds. I saw many birds and some strange animals that I won’t be able to see if I’m not into STEM. Besides that, I am currently focusing on English Literacy. I did plenty of reading on Newsela, spending a lot of time on IXL to practice reading skills and improving my vocabulary. I’m not gonna forget about this, I’ve spent hundreds of hours on writing including this post that you are reading now. I don’t think these have kept me busy enough, so I’m planning to do more work related to Math and Khmer. I want it to be my most productive break ever. As time goes on, I am sure my productivity will increase. 

As some of you might already know, I’ve been selected to be part of the LigerSat team. It is a really short time for us, as the junior, to prepare for when the senior graduates. Meaning that I will take an online class to understand more about the project and especially, learning about ham radio to take an exam for license inorder to use our ground station. It took us about three months to finish the book but unfortunately not everyone had passed the practice test yet (it is just similar to the actual exam but it’s not going to be graded). Hopefully, all five will pass the exam when we take the official one. It is not ending here, after finishing the book, we have one more class with Josh Umansky (LigerSat mentor), about arduino. We learned to connect the wire, function of each component and coding the arduino to work. It is a pleasure to learn with Josh. It is also fun when we practice with the website, but it might be really harmful if we do it in real life without knowing the concept. To be continued, we will also have another class with our newest mentor named Giovanni. I’m not a hundred percent sure about the concept he will teach us yet but I know it is going to be fun. 

The Ham Radio License book:

Beside all of the learning stuff, I also spent most of my day on video games and social media. Not gonna lie, quarantine had changed me so much and mostly my behaviour. Since I’ve been to Liger, I don’t really go out instead just chilling in my room. These 3 months got me so much experience in life. I went out to visit my friends but I won’t forget about wearing face masks and washing my hands before and after going out. Of course I spent most of the time playing with my younger cousins. I also helped my grandpa and uncle with their jobs. I think from now on I use my time more conveniently compared to me just chilling in my room all day long. 

In conclusion, I am supremely thankful for quarantine for shaping me to be a better person and change agent. I’m so surprised that I found 3 new passions in just four months. I’m also glad that I can be a great family member again after 4 years. Nevertheless, this isn’t a great time for many people to enjoy their life because of the virus that is spreading around the world. Lastly, I just want to give a clearer explanation about what I had mentioned earlier. It is never too late to change and also think that time is valuable, if you have time, use it wisely. A week or two can change your life forever.